PDA

View Full Version : Ba giai tú xuất



cauba3
06-18-2009, 08:45 PM
Tú Xuất - Ba Giai các nhân vật phản diện Nho gia

Vào khoảng cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, xuất hiện những giai thoại về các Trạng Ếch, Trạng Lợn, là những nhân vật "hạnh tiến", gặp thời may vận đỏ, được chức phận giàu sang và những giai thoại vềTú Xuất, Ba Giai, là những nhà nho "bất đắc chí", suốt năm kéo nhau đi khuấy động, trêu ghẹo, phá phách xóm làng cho hả nỗi căm tức, bất bình trước những bất công, tệ đoan, lố lăng của một xã hội loạn lạc ở buổi giao thời.
Những giai thoại về Ba Giai (ông Ba tên Giai) và Tú Xuất (thầy Tú tên Xuất) đã được lưu truyền, phổ biến rộng rãi trong thời bấy giờ. Hai nhân vật nầy thường đi đôi với nhau, bày mưu tính kế hoặc để xoay tiền, hoặc để lừa bịp, hoặc để "chơi cho ai một vố " thất điên bát đảo... đến mức đã làm cho những hạng người "có máu mặt" đương thời phải kiêng sợ, tránh né.

Những câu chuyện về hai nhân vật nầy có nhiều, không thể trình bày ra hết trong khuôn khổ chật hẹp của bài nầy. Chỉ xin kể qua một vài một vài truyện tiêu biểu nhất mà thôi:
***********
Ba Giai, Tú Xuất đánh bạc lận.
"Ba Giai và Tú Xuất bàn tính đi đến các sòng bạc để tìm cách xoay tiền. Hai người đến nhà Tuần Khẳng là cháu của Tú Xuất để sắp đặt kế hoạch: Tú Xuất giả làm quan Hàn, Tuần Khẳng giả làm tên hầu, còn Ba Giai đem theo sáu tên du côn đi theo hộ vệ. Rồi cả bọn kéo nhau đến sòng bạc xóc dĩa (a) của Tư Khiễng để đánh.
"Quan Hàn đánh, có tên hầu ngồi bên để sai biểu. Quan đánh rất phong lưu, từ tốn, thua được gì cũng vui. Lúc đầu quan được nhiều, về sau lại thua dần. Tên hầu cứ xía vào bàn thế nầy thế nọ, làm quan bối rối càng thua thêm. Tức mình quan hàn liền đánh tên hầu té nhào xuống, rồi quan nhảy theo, một tay xách túi bạc, một tay túm lấy tóc nó dúi xuống, đạp lấy đạp để. Tên hầu ngã ra đất, quay lông lốc. Tuy trông thấy tên hầu bị đánh đau, mà chẳng ai dám vào can vì sợ oai quan Hàn. Đánh xong, quan Hàn liền bước ra đàng sau đi tiểu, vừa đi vừa ngoái cổ lại mắng:
- ?ng đi "giải đen" vào mà còn thua nữa thì mầy sẽ nhừ đòn.
"Tên hầu bị đánh rách cả túi áo, tụt cả khăn, mặt mũi có vẻ tức bực lắm. Trở về chỗ cũ ngồi, hầm hầm nói:
- Đã hay đánh, thì đây hại cho mà biết tay. Làm cho thua sạch túi, cho trắng mắt ra. Mẹ kiếp, ở thì ở, không ở thì xéo, tình nghĩa đếch gì mà cầu.
"Rồi quay vào hỏi nhà cái:
-?ng đã xóc chưa-
- Phải chờ quan vào mới xóc chứ.
- Không hề gì, ông cứ đưa bát dĩa đây cho tôi.
"Vừa nói, tên hầu vừa cầm bát dĩa mở ra, xếp lại bốn đồng tiền, một đồng sấp, ba đồng ngửa, (tức là lẻ), rồi nói rằng:
- Ta cứ để "sấp một" như thế nầy, đậy lại đừng xóc nữa. Hễ ông ấy vào thì bảo là xóc rồi. Cả làng cứ mặt lẻ mà đánh... Hắn muốn chết thì cho chết luôn!
"Quan Hàn trở vào, ngồi xuống nói:
- Nào xem có đến hồi đỏ không- Cái thằng trời đánh nầy (chỉ tên hầu) liệu có còn ám được mãi không- Nào làng đánh đi. Được thua vài ván nữa rồi về kẻo muộn.
" Tất cả mọi người đánh dồn về mặt lẻ.
"Nhà cái dúi tiền cho đàn em đánh một ít vào mặt chẳn cho quan Hàn khỏi nghi ngờ. Quan Hàn hỏi nhà cái:
- Các ván vừa rồi sấp mấy, hở bác -
- Dạ, thưa ngài, sấp một, sấp một, sấp ba, rồi sấp ba. Bốn tiếng lẻ rồi, ngài ạ !
"Nhà cái hô to:
- Xin làng cất tay. Chẳn, lẻ cái cân đây nầy.
"Vừa nói, nhà cái vừa quay nhìn quan Hàn:
- Xin ngài đánh cho để cái mở bát.
- Hãy khoan. Thế nhà cái nhất định đánh cân cả hai mặt à- Tôi định "đi giải xui" rồi, sẽ mở một tiếng thật to, được thua cho nó bỏ công. Xin bác nhượng cho tôi làm cái ván nầy.
"Nhà cái nghe nói, trong lòng mừng thầm, song làm bộ xuýt xoa nói:
- Tiếng bạc nầy thật ngon quá... Nhưng quan Hàn đã thích thì... đây, tôi xin nhường ngài làm cái. Cất tay! để cái cân nầy! Bán... Chẳn thừa... ba ngàn!

"Mọi người dốc túi còn bao nhiêu tiền quẳng hết xuống mặt lẻ, quan Hàn thua to thấy trước mắt. Có người thương hại tên hầu, bảo nhỏ nó lẩn tránh đi kẻo khi quan Hàn bị thua, nó sẽ bị đòn lớn. Tên hầu liền nghe theo và rẽ đám người lẵng lặng chuồn ra ngoài.

"Sau khi thấy tên hầu (Tuần Khẳng) rút lui rồi, quan Hàn (Tú Xuất) mới cất tiếng nói lớn rằng:
- Thưa các quan viên làng chơi. Vì tiếng bạc nầy rất quan trọng, được thua có bạc vạn, nên trước khi mở bát, tôi phải có mấy lời nói trước, xin ai nấy lắng tai nghe cho. Sau khi mở bát, dầu "lẻ" hay "chẳn", làng được hay tôi được, xin mọi người được hay thua đâu đứng nguyên đấy, tôi lần lượt "giam" (b) từ chiếu trong "giam" ra chiếu ngoài. Hễ "giam" xong tiền người nào, thì người đó mới được thò tay xuống lấy. Muốn cho chu đáo chắc chắn, tôi xin mời sáu ông võ sĩ đàng kia đến giúp giữ trật tự, người nào lộn xộn thì xin các ông cứ việc.

"Sáu tên du côn liền nhảy ngay vào giữa chiếu bạc, kẻ rút búa, người rút dao, giơ lên thị uy, khiến mọi người đều xanh mặt.
"Mở bát ra, quan Hàn hô to:
- Sấp... haaaiii...
"Số là tên hầu (Tuần Khẳng) khi trình cho làng thấy bốn đồng tiền, có một đồng sấp (tức là lẻ), thì sau đó đã kín đáo luồn một ngón tay vào bát lật sấp thêm một đồng nữa, thành ra trong bát lại có hai đồng sấp rồi (tức là chẳn).
"Sau tiếng bạc ấy, Tú Xuất, Ba Giai vố được hơn vạn bạc, và từ ngày đó sòng bạc Tư Khiểng đóng cửa, các con bạc lớn nhỏ đều sạch túi."

Chú giải - (a)- Xóc dĩa: lối đánh bạc rất phổ biến thời xưa. Một người làm cái, bỏ 4 đồng tiền vào dĩa, úp một cái bát lên trên, rồi xóc. Trước mặt trải những chiếc chiếu có một đường vạch chia đôi, một bên là "lẻ", một bên là "chẳn", con bạc muốn đánh bên nào thì quẳng tiền vào bên ấy. Mở bát ra hễ một đồng sấp hay ba đồng sấp là "lẻ"; còn hai đồng sấp, hay bốn đồng sấp là "chẳn". (b)- Giam: chung tiền.