Nguyễn Văn Khanh


Cuối cùng chuyện cả thế giới mong chờ đã đến. Cách đây chỉ vài giờ đồng hồ không ai biết liệu Michael Phelps có chiếm được đủ 8 chiếc huy chương vàng như anh từng mơ ước hay không. Chỉ vài phút trước đây mọi người đều lo âu khi thấy đội bơi Hoa Kỳ đang thua đội bơi của Australia và Nhật Bản. Nỗi lo âu này chỉ bớt đi khi Phelps nhảy xuống hồ bơi xoải người theo dòng nước, và chỉ thật sự tan biến khi thấy anh giúp các bạn chiếm lại vị trí hàng đầu. Không đầy hai phút đồng hồ sau đó, mọi người đều hân hoan với một kỷ lục mới: Michael Phelps là lực sĩ đầu tiên chiếm được 8 huy chương vàng trong một kỳ thi Thế Vận Hội, vượt kỷ lục tay bơi Mỹ khác là anh Mark Spitz đã làm ở Munich 1972.

Hình ảnh kèm theo thành tích con kình ngư tài ba nhất thế giới đã thể hiện ở bể bơi Bắc Kinh trong 7 ngày qua là những gì không ai có thể quên được. Khởi đầu với cuộc đua 400 mét cá nhân vào sáng Chủ Nhật mùng 10 và kết thúc lúc gần 12 giờ trưa Chủ Nhật ngày 17 với cuộc đua 400 mét tiếp sức. Sau đó trong cuộc họp báo, anh bảo cảm thấy nhẹ nhõm hẳn đi vì đã đạt được điều mong muốn đạt. Anh nói thêm: ?Từ nay, tôi mãi mãi là chủ những chiếc huy chương đã lấy được ở Bắc Kinh?.

Các nhà báo thể thao thế giới sẽ tung ra rất nhiều bài bình luận cho ?sự kiện thể thao đáng chú nhất hành tinh?, trong đó được dự đoán chắc chắn sẽ có câu ?đến bao giờ kỷ lục của Phelps sẽ bị phá vỡ? và sẽ tự trả lời ?chắc chắn sẽ còn lâu lắm mới có một thiên tài thể thao như vậy?. Gần gũi nhất với Phelps là ông huấn luyện viên Bob Bowman cũng phải nhìn nhận trong khi Phelps xuất hiện ở bể bơi với vẻ mặt bình tĩnh không ngờ thì ông và khán giả ủng hộ anh lại lo âu đến độ gần như sợ hãi, cho dù trong lòng ông luôn luôn tin cậu học trò tuyệt diệu mới 23 tuổi của mình ?sẽ thành công không mấy khó khăn? cũng như chiếm được 8 chiếc huy chương và phá vỡ bao nhiêu kỷ lục thế giới ?là điều không phải ai cũng có thể làm?. Sau 3 lần lãnh huy chương bạc và phải đứng nhìn địch thủ hân hoan đeo huy chương vàng, lực sĩ Laslo Cseh của đội bơi Hungary từng bảo ?thằng cha này là người đến từ hành tinh khác chứ không phải là người ở mặt đất?. Nữ lực sĩ bơi lội Katie Hoff cũng từng chiếm 3 huy chương Thế Vận Hội cũng phải than ?những gì Michael làm ở Bắc Kinh khiến tất cả chúng tôi giống như...? (nguyên văn: ?what Michael is doing, it makes the rest of us look like...?) Xin nhớ cô bỏ lửng ngay đó, để mặc cho mọi người muốn nghĩ thế nào thì nghĩ.

Không thể chối cãi Michael Phelps là thiên tài thể thao, ngay chính Mark Spitz, người mới bị phá vỡ kỷ lục đã giữ 36 năm cũng phải công nhận ?không ai có thể giỏi hơn được Michael? và ?không ai xứng đáng hơn Michael?. Nhưng bên cạnh những lời ca tụng đó, cũng không thể quên một yếu tố quan trọng đã giúp chúng ta có được một lực sĩ xuất chúng như Michael Phelps: bộ quần áo tắm anh mặc trên người.

Ngay từ ngày đầu tiên khi bơi lội được ghi trong danh sách những bộ môn tranh tài Thế Vận Hội, hầu hết đều nghĩ những lực sĩ khỏe cộng với yếu tố chân dài, tay dài, bơi thật nhanh là những người có lợi thế dễ thành công nhất. Ðiều này được chứng minh bằng kết quả ở những cuộc đua đầu tiên, đến độ đã có người nói đùa tay xoải dài vẫn chưa đủ, nếu lực sĩ bơi lội để thêm móng tay dài thì... chắc ăn hơn.

Ðến đầu thập niên 1970, chiếc quần tắm bó sát người, những chiếc áo tắm che phần lớn thân thể chỉ chừa mỗi cặp đùi và những bộ bikini xuất hiện ở bể bơi thế giới, để quý ông lẫn quý bà có thể khoe thân hình trước cặp mắt ngạc nhiên của mọi người. Riêng ở những cuộc tranh tài thể thao, chiếc quần bơi của những nam lực sĩ mỗi lúc một... bé hơn, chật hơn, khiến cho mọi người nghĩ chẳng bao lâu nữa sẽ có những chuyện ?không hay? xảy ra khi các nam lực sĩ rời khỏi mặt nước để lên đứng trên bờ. Chiếc áo tắm của các nữ lực sĩ cũng vậy, mỗi lần các cô đưa tay là cả một khối nước lớn tung tóe lên. Những chiếc áo tắm của quý cô và chiếc quần ?slip? nhỏ xíu của các ông được chế tạo dựa cùng một tiêu chuẩn: làm sao để không bị cản nước và đừng để nước dính vào người càng nhiều càng tốt.

Ðến cuối thế kỷ 20, khoa học đi một bước xa hơn với những cuộc nghiên cứu về thể thao cho thấy khi con người di chuyển phần da thịt cũng di chuyển theo, hay nói rõ hơn: sự di chuyển của làn da sẽ tạo thành những vật cản cho các lực sĩ, khiến họ bơi chậm hơn. Khám phá mới này đã dẫn chúng ta đến một giai đoạn mới: từ năm 1996, hầu hết các lực sĩ điền kinh và bơi lội bắt đầu mặc những chiếc áo khoác kín từ đầu đến chân. Cũng từ đó, biết bao nhiêu loại vải pha sợi ni lông đã được chế biến, với mục đích làm sao để khi bơi không bị dính nước. Cũng đã có ý nghĩ tại sao không thể chế tạo một loại vai tương tự như da của những con cá voi, khi tung người những giọt nước bắn tung tóe khắp nơi, nhưng trên người không dính một giọt nước nào cả???

Nghĩ là một chuyện, làm được hay không lại là chuyện khác. Ðến mãi Tháng Hai năm nay, chiếc áo bơi lý tưởng mang tên LZR Racer của nhà sản xuất Speedo mới chào đời. Chiếc áo này được thực hiện với sự đóng góp của Cơ Quan Quản Trị Không Gian Hoa Kỳ (NASA), với những kỹ sư hàng đầu của thế giới về không gian. NASA và các chuyên viên thượng thặng được mời tham dự công trình chế tạo chiếc áo bởi vì khi các lực sĩ muốn giảm tối thiểu sức cản do nước gây nên thì ngành hàng không cũng không muốn chiếc phi thuyền khi cất cánh bị cản bởi gió.

Chiếc áo bơi lý tưởng của Speedo do nhà thiết kế thời trang Rei Kawakubo của Nhật Bản vẽ kiểu chính là chiếc áo đang được các lực sĩ tranh tài ở Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008 khoác trên người, và nhanh chóng được xem là hiện tượng quan trọng nhất gắn liền giữa khoa học và thể thao. ?ng Bowman, huấn luyện viên của Michael Phelps từng nói từ ngày có chiếc áo lý tưởng đến giờ, ?các lực sĩ đều bơi với tốc độ nhanh hơn trước khoảng 2%?.

Chiếc áo đã tạo một giai đoạn lịch sử hoàn toàn mới cho môn bơi lội: sáu tháng sau ngày được bầy bán và trước ngày các lực sĩ đến Bắc Kinh, cả thảy có 48 kỷ lục thế giới bị phá vỡ. Chiếc áo cũng gặp sự chống đối. Có nhiều người gọi chiếc áo là bằng chứng ?doping kỹ thuật?, cũng có người bảo chiếc áo đã giúp các lực sĩ ăn gian, đi sai với mục tiêu cao quý của Thế Vận Hội là phải tự mình, bằng sức lực của chính mình ?để tiến nhanh hơn?.

Dù biết bị chỉ trích nhưng các lực sĩ đều mặc trên người trước khi nhảy xuống hồ bơi vì không muốn bị thua thiệt, và tất cả đều nhớ đến phát biểu của ông trưởng đoàn bơi lội Hoa Kỳ Mark Schubert: không mặc chiếc áo này thì ?đừng hòng chiến thắng?. Cũng chính chiếc áo đó đã góp phần giúp Michael Phelps thành công với 8 chiếc huy chương vàng đang đeo trước ngực. Lý do: trong 3 cuộc thi bơi tiếp sức, đồng đội của anh đều mặc áo Speedo.

ST